Larmoyante ophef Brussel over 'zielige' Roma

De Brusselse woede op Frankrijk zal contraproductief uitpakken. Roma worden gesterkt in hun slachtofferschap en niet gewezen op eigen verantwoordelijkheid

Door Carla Joosten

Een demonstratie van Roma tegen uitzetting

Mogen grote groepen mensen zomaar overal neerstrijken, hun tenten opslaan, caravans en auto’s parkeren om er al dan niet tijdelijk gaan wonen?

Die vraag kan simpelweg met 'nee' worden beantwoord. Toch gebeurt het. Soms op dermate grote schaal dat overheden optreden omdat de overlast te gortig wordt. Zo ook Frankrijk dat sinds de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de Europese Unie verhoudingsgewijs veel Roma-zigeuners uit die landen trok.

Voor alle inwoners van de Europese Unie geldt vrij verkeer van personen. Sommige landen hebben na de toetreding van Roemenië en Bulgarije een uitzonderingsclausule opgenomen. Na drie maanden moeten Roemenen en Bulgaren in Frankrijk een verblijfsvergunning aanvragen, aantonen dat ze werk hebben en verzekerd zijn. Indien ze dat niet doen, zijn ze voor de wet illegalen.

Dispuut
De Franse regering heeft sinds vorig jaar duizenden Roma uitgezet omdat ze volgens de regering illegaal waren. Over de rechtmatigheid hiervan laaide de afgelopen weken een dispuut op tussen de Franse regering en de Europese Commissie in Brussel. Die laatste ziet er op toe dat lidstaten zich houden aan de Europese verdragen.

Gisteren oordeelde Brussel dat de Franse regering dat kennelijk niet doet omdat de uitzettingen niet op individuele basis maar op grond van etniciteit plaatshebben: zo worden in strijd met de Europese regels specifiek Roma uitgewezen. Als Frankrijk daarmee doorgaat, sleept de Europese Commissie Frankrijk voor het Europees Hof van Justitie.

Onmacht
De diplomatieke rel is een manifestatie van de onmacht van de politiek om een eeuwenoud probleem op te lossen. De naar schatting 12 miljoen Roma vormen niet alleen de grootste minderheid van Europa, maar ook de grootste grensoverschrijdende probleemgroep.

Tot voor enkele jaren woonden ongeveer 2,5 miljoen van hen in Roemenië. Intussen hebben tienduizenden een heenkomen gezocht in Europese landen waar het leven beter is.

Tot op de stoep van de Europese Commissie - en trouwens in heel Brussel - is te zien waar dat toe leidt: zelfs in de strenge winterkou wordt er met kindjes op de schoot gebedeld.

Afspraken nakomen
De lidstaten van de Europese Unie moeten ervoor zorgen dat afspraken worden nagekomen: zo moeten landen als Roemenië de miljoenen aan Europese subsidie om de Roma in eigen land te integreren daadwerkelijk aan dat doel besteden. Dat geld wordt nu vrolijk aan andere doelen uitgegeven.

Ook moeten politici, zoals de immer verontwaardigde europarlementariërs, Roma op hun eigen verantwoordelijkheid wijzen. Roma moeten ervan doordrongen raken dat moderne landen het niet pikken dat her en der illegale kampementen verrijzen, dat er volop gebedeld wordt of op grote schaal criminaliteit wordt gepleegd. En de strijd tegen discriminatie - waar deze groep zeker mee te maken heeft - valt alleen te winnen als de Roma zelf actie ondernemen, te beginnen kinderen naar school sturen.

Larmoyant
Het resultaat van de larmoyante ophef in het Europees Parlement en de woedende eurocommissaris Viviane Reding en de verwijzing naar de Tweede Wereldoorlog – die te pas en te onpas wordt gemaakt – maken het probleem alleen maar groter.

Roma en andere probleemgroepen zullen alleen maar gesterkt worden in hun slachtofferschap en in de overtuiging dat ze hun leven van wetteloos rondtrekken kunnen voortzetten.

De Europese Commissie heeft haar tanden laten zien, maar niemand schiet er iets mee op.