Griekse redding bewijst: tijd voor herbezinning

Europa komt ook met tweede hulppakket Griekenland niet uit de gevarenzone. Tijd om de balans op te maken

Door Carla Joosten

Griekenland is voorlopig gered

De Europese schuldencrisis legt bloot hoezeer de Europese Unie de landen verbindt of, negatiever gezegd, tot elkaar veroordeelt. De hopeloze 'redding' van Griekenland maakt duidelijk dat herbezinning nodig is.

Niet te redden
Tot nu toe zijn alle maatregelen erop gericht om de grootste schuldenlanden op de been te houden met pleisters en zware medicijnen. Maar duidelijk is dat de ernstigste patiënt, Griekenland, niet te redden valt.

Tussen hoop en vrees, kenschetste CDA-minister Jan Kees de Jager (Financiën) de gekozen route in de nacht van maandag op dinsdag. Net daarvoor was een ‘schuldhoudbaarheidsanalyse’ van het Internationaal Monetair Fonds uitgelekt. Daaruit bleek dat de kans op succes van het Griekse reddingsprogramma heel klein is.

Tunnel
De enige reden om er toch mee door te gaan, is de angst voor de gevolgen van het alternatief: een wanordelijk bankroet. Zolang niet duidelijk of er inderdaad chaos op de financiële markten ontstaat, is er geen andere weg dan doormodderen. Er is weer tijd gekocht om te blijven zoeken naar licht in de tunnel.

De banken hebben hun verlies al grotendeels genomen. Aan kwijtschelding door de landen zijn de politici nog niet toe, hoewel niemand nog gelooft dat de leningen zullen worden terugbetaald.

Democratie
De volgende horde komt er alweer aan: verkiezingen in Griekenland. Wat als nieuwe leiders weigeren de eisen van de schuldeisers uit te voeren?

Permanent extern toezicht op Griekenland is goed, maar de democratie kan niet worden afgeschaft, hoe onhandig die verkiezingen ook zijn.

Staat van de Unie
Volgende week komen de regeringsleiders weer in Brussel bijeen. Tot nu toe zijn ze druk met het aantrekken van de begrotingsteugels. Nu dat is geregeld, moeten ze voorzitter Herman Van Rompuy opdragen de staat van de Europese Unie fundamenteel door te lichten.

De euro heeft de Europese burgers meer tot elkaar veroordeeld dan de burgers misschien wel willen. Kan Europa zo wel verder gaan? Van Rompuy blijft nog tweeënhalf jaar. Voldoende tijd voor een fundamentele herbezinning.