Wie is er schuldig aan de vaccingekte?

zondag 22 november 2009 12:12

Vaccingekte. Media moeten geen aandacht aan die Bleeker schenken

Gisteren werd ik gebeld door een collega van een landelijke krant met de vraag of ik iets kon zeggen over Anneke Bleeker. Anneke Wie?

Die mevrouw van een van die anti-vaccinatiegroepen. Daarover verschijnt binnenkort dus een stuk in de krant. Daardoor gedwongen moest ik over deze vrouw en haar organisatie nadenken. Ik realiseerde me dat dit eigenlijk niet interessant is. Deze mevrouw is mesjogge. Veel interessanter is de vraag waarom ik gevraagd werd om commentaar op deze dame te leveren. Wat is er aan de hand met de media en de samenleving dat een kruidenvrouwtje, die tegen vaccinaties is, zoveel aandacht krijgt?

Er is in de eerste plaats een groot gebrek aan kennis. Ik heb al vaker gemerkt dat vrijwel niemand weet wat een vaccin is. Dat het bijvoorbeeld wezenlijk anders is dan een medicijn. Meer biologisch bijvoorbeeld (het versterkt het eigen lichaam in plaats van dat het een chemische ingreep van buiten is, zoals een medicijn).

Die rare Bleeker
Die rare mevrouw Bleeker bijvoorbeeld, zo las ik in een uitstekend stuk dat vorige week door Peter Giesen in de Volkskrant was geschreven, is fel tegen vaccins en erg voor homeopathie. Ik vrees dat veel meer mensen deze denkfout maken. En dat terwijl een vaccin gebaseerd is op dezelfde gedachte waar de homeopathie op stoelt: je beschermt iemand tegen een ziekte door hem of haar een minieme hoeveelheid van de ziekteverwekker in kwestie toe te dienen. Met andere woorden, een vaccin is superhomeopathie. Immers, homeopathie die wel werkt.

Ik denk dat Anneke Bleeker van alle tijden is. Werkelijk nieuw is dat de Anneke Bleekers van deze tijd prominent in het nieuws komen. En dat komt volgens mij door een samenloop van omstandigheden. Een ervan is technologie: dankzij het internet kan iedereen een zekere status als deskundige opbouwen, ongeacht zijn kwalificaties en kennis.

Een tweede is dat de samenleving veel platter is dan vroeger. Deskundigen worden gewantrouwd. Dat zie je ook bij Anneke Bleeker: ze zegt enerzijds dat alle deskundigen belangen hebben (bij de farmaceutische industrie natuurlijk) maar ook dat iedereen die zich een paar weken in de materie verdiept zelf eveneens deskundig kan zijn.

Linkse argwaan
Wijlen Joop Doorman (hoogleraar filosofie in Delft, ex- voorzitter van de VPRO en een paar weken geleden overleden) zei eens tegen mij dat de PvdA moeite had met twee disciplines die haaks stonden op het gelijkheidsdenken: kunst en wetenschap. Een schilder kan dingen maken die anderen niet kunnen maken en een geleerde kan dingen bedenken die anderen niet kunnen bedenken. Kortom, alle mensen zijn ongelijk. Sommige mensen hebben nu eenmaal meer kwaliteiten dan anderen.

Het lijkt wel of die eerst linkse argwaan zich nu over de hele onderkant van de samenleving heeft verspreid. Het gewone volk wantrouwt autoriteiten en deskundigen. De media doen er ook aan mee. Anneke Bleeker is bekend geworden omdat Nova haar in een tv-uitzending had gevraagd. Ik vond dat schandalig en dat is ook de reden dat ik weigerde om aan diezelfde uitzending mee te werken.

Dieptepunt
Toen ik onlangs schreef dat Nova daarmee een journalistiek dieptepunt had bereikt, belde een eindredacteur me op en wees er op dat de presentator Anneke Bleeker kritisch had benaderd en dat een programma als Zembla veel erger is dan Nova. Dat is allemaal waar (Zembla heeft ooit een uitzending over het baarmoederhalskankervaccin gemaakt die nog veel erger was) maar daar gaat het niet om, als je een kruidenvrouwtje plaatst tegenover een echte deskundige (van het RIVM) dan is daarmee het kruidenvrouwtje in een klap gepromoveerd tot ook een soort deskundige.

En ja, eigenlijk doe ik hier ook weer een beetje aan mee. De mensen die dit lezen, zullen toch denken dat Anneke Bleeker een heel bijzonder iemand is.

Simon Rozendaal