Zeven miljard mensen en andere media-onzin

dinsdag 1 november 2011 11:27

De Probo Koala dumpte afval in Ivoorkust

Natuurlijk is er maandag geen zevenmiljardste wereldburger geboren. We hebben werkelijk geen idee hoeveel mensen er op de wereld zijn, het kunnen er een paar honderd miljoen meer of een paar honderd miljoen minder zijn.

De enige reden dat de afgelopen dagen alle kranten en journaals bol stonden van de zevenmiljardste, is dat de Verenigde Naties vonden dat het tijd was om de bevolkingsproblematiek (plus de Verenigde Naties zelf) weer eens onder de aandacht te brengen.

Braaf
En dus doet iedereen braaf mee. Pagina's lang schreef de Volkskrant de afgelopen dagen over de bevolkingstoename. Dat de wereld het niet zou aankunnen, et cetera - keurig wat de Verenigde Naties wilden.

Het is zo slaapverwekkend en zo politiek correct. Niemand ook die zich afvroeg wat er van de onheilsvoorspellingen van Paul Ehrlich (The Population Bomb) is terechtgekomen: weinig tot niets.

Niet wereldberoemd
Steeds vaker schaam ik me voor mijn collega's. Neem de affaire-Diederik Stapel, de 'wereldberoemde' sociaal-psycholoog die heeft gefraudeerd. Kom op, die man was helemaal niet wereldberoemd. Hij was niet de 'boy wonder' van de psychologie.

Ik kende hem niet. Dat zegt niet zo veel want ik heb als bèta een licht dedain voor de psychologie. Maar ook Paul Schnabel - directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau en de paus van het sociaalwetenschappelijk onderzoek in Nederland - kende hem nauwelijks, zo vertelde hij me onlangs.

Voetbalwedstrijd
En dan heb ik het niet eens over Mauro. Dat hele politieke debat, het CDA-congres, het kaartje voor de voetbalwedstrijd van Henk Bleker, over één Angolese jongen met een Limburgs accent. Pagina’s vol, uren achtereen.

Plus het gebrek aan bereidheid om het eigen functioneren onder de loep te leggen. Vorige week publiceerde Jaffe Vink, ex-Trouw, ex-Opinio, een felle aanval op de Volkskrant (en journalist Jeroen Trommelen). In zijn boek Het Gifschip analyseert Vink het volslagen falen van Trommelen en de Volkskrant-redactie inzake de Probo Koala. U weet wel, dat gifschip dat in Ivoorkust terechtkwam.

Onzin
De meeste chemici wisten al dat de Volkskrant toen onzin schreef. Wie eens met zwavelwaterstof heeft gewerkt, en dat doe je al als eerstejaars, weet dat het weliswaar vreselijk stinkt maar dat de giftigheid meevalt. Juist omdat het zo stinkt, maak je je uit de voeten voordat je er te veel van binnenkrijgt.

De 'gifaffaire' ging ook over mercaptanen. Ik heb ooit een stage bij Shell Berre in Zuid-Frankrijk gedaan, waar ik op zoek moest naar de stoffen die de raffinaderij aldaar zo'n slechte naam gaven. Dat waren mercaptanen, berucht vanwege de kattenpislucht. Maar ook daar hetzelfde verhaal: erg stinken, maar niet zo vreselijk toxisch.

En daar komt nog bij dat de sulfiden in de lading van de Probo Koala slechts als zwavelwaterstof naar buiten komen indien de lading zuur of neutraal is (een pH van 7 of lager), en dat was niet zo: de pH was 14 - bijna soda-achtig.

Overtrokken
Het was allemaal zwaar overtrokken en dat is de reden dat Elsevier er nauwelijks over heeft geschreven. Mijn collega Karel Knip heeft er in NRC Handelsblad wel over geschreven en hij maakte gehakt van Trommelen en de Volkskrant. Daarop leunt Jaffe Vink overigens weer heel erg.

Maar goed, het zijn felle en goed onderbouwde aanvallen. En wat doet zaterdag de ombudsman van de Volkskrant? Zij gaat niet in op de chemische argumenten (er werkt geen enkele chemicus meer bij de Volkskrant sinds Broer Scholtens weg is), en veegt het eigen straatje schaamteloos schoon. Ja, we hadden iets meer de onzekerheden moeten benadrukken. Ook zo'n mooie.

Doodziek
Je schrijft een tijd lang elke dag de krant vol (ingefluisterd door Greenpeace) over een vreselijke giframp in Ivoorkust waar duizenden mensen doodziek zijn geworden van 'zwaar giftige' stoffen, en na afloop schrijf je: we hadden misschien iets meer de onzekerheden moeten benadrukken.

Dat betekent: we hadden er bij moeten zeggen dat de vreselijke giframp in Ivoorkust misschien geen vreselijke giframp was en dat die 'zwaar giftige' stoffen eigenlijk niet zo giftig zijn.

Waar is de tijd gebleven dat er goed opgeleide, eerlijke en enigszins belezen mensen op een krantenredactie zaten?

Simon Rozendaal